Forum Budowlane - budownictwo, maszyny i urządzenia budowlane, opinie i porady ekspertów

Mniejsze obowiązki w szkoleniach operatorów

Ocena: 0
4583
20 stycznia 2017 r. światło dzienne ujrzało Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 11 stycznia 2017 roku, zmieniające Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń do robót ziemnych, budowlanych i drogowych z 20 września 2001 r. Zmniejsza ono obowiązki dotyczące szkoleń operatorów, co według ministerstwa ma ułatwić działalność firm budowlanych, które o te zmiany szczególnie zabiegały, jednocześnie twierdząc, że maszyny są coraz bezpieczniejsze.

Z wykazu maszyn do nowego rozporządzenia usunięto m.in. maszyny do produkcji, sortowania i uszlachetniania kruszyw, w tym kruszarki i przesiewacze
Fot. Forum Budowlane


Wymagania odnośnie szkoleń w świetle przepisów
Do końca marca 2017 r. będzie obowiązywało Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych z 20 września 2001 r. Obowiązki dotyczące wymogów szkoleń dla operatorów maszyn wg wspomnianego rozporządzenia są rozbudowane, a w załączniku do przywołanego rozporządzenia znajduje się obecnie 56 pozycji różnych maszyn i urządzeń, w tym rusztowania budowlano-montażowe metalowe.

Wykaz maszyn, do obsługi bez uprawnień
Ministerstwo Rozwoju i Finansów podczas wielu spotkań m.in. ze Stowarzyszeniem Kopalń Odkrywkowych oraz Ogólnopolskim Stowarzyszeniem Transportu, Energetyki, Mechanizacji Budownictwa i Ochrony Pracy (obydwa stowarzyszenia uczestniczyły w pracach Ministerstwa od samego początku), przedstawicielami firm budowlanych, Instytutem Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego oraz ośrodkami szkolącymi operatorów, dokonało przeglądu maszyn i uznało, że do obsługi wielu z nich nie jest potrzebne odbycie specjalistycznego szkolenia, kończącego się egzaminem państwowym. Ponadto przedstawiciele ministerstwa, stowarzyszeń oraz niektórych firm budowlanych twierdzą, że obecna procedura jest zbyt czasochłonna i kosztowna, a kosztem tym najczęściej obciążani są szczególnie pracodawcy. Wobec powyższego, z obowiązującego do końca marca br. rozporządzenia, z załącznika usunięto:

1.    W grupie maszyn do robót ziemnych– koparki drenarskie, młoty spalinowe, świdroustawiacze słupów, maszyny do czyszczenia i renowacji rowów melioracyjnych;
2.    W grupie maszyn do robót drogowych– skrapiarki do nawierzchni bitumicznych, recyklery, narzędzia udarowe ręczne, maszyny do produkcji, sortowania i uszlachetniania kruszyw, zagęszczarki i ubijaki wibracyjne, samojezdne malowarki znaków na jezdni, odśnieżarki mechaniczne;
3.    Maszyny do transportu bliskiego– żurawie wieżowe – montaż (grupa usunięta w całości);
4.    W grupie maszyn różnych i innych urządzeń technicznych – wyładowarki wagonów, lokomotywki wąskotorowe, sprężarki przewoźne, elektrownie polowe, wielozadaniowe zasilacze hydrauliczne, maszyny do czyszczenia i izolacji rurociągów, betoniarki, agregaty tynkarskie, wózki podnośnikowe oraz platformowe.

Zmiany obowiązujące operatorów od 1 kwietnia
Po przeanalizowaniu Rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych z 20 września 2001 r., przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju uznali, że na liście powyższego aktu prawnego jest wiele maszyn i urządzeń technicznych, co do których ministerstwo jest przekonane, że wystarczą ogólne obowiązki wynikające z Kodeksu Pracy, nakładające na pracodawcę zobowiązanie do przeszkolenia pracowników na danym stanowisku pracy.

W Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Finansów z 11 stycznia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych, dokonano również kontrowersyjnych zapisów, określonych w §1 i §2, powodując w ten sposób działanie prawa wstecz:

§ 1. W Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz.U. poz. 1263) załącznik nr 1 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia;
§ 2. Świadectwa oraz wpisy do książki operatora stwierdzające uzyskanie uprawnień na podstawie przepisów dotychczasowych wydane na:
1.    koparki jednonaczyniowe klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na koparki jednonaczyniowe klasy I,
2.    koparki wielonaczyniowe klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na koparki wielonaczyniowe klasy I,
3.    koparki wielonaczyniowe łańcuchowe klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na koparki wielonaczyniowe łańcuchowe do rowów klasy III,
4.    spycharki klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na spycharki klasy I,
5.    równiarki klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na równiarki klasy I,
6.    zgarniarki klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na zgarniarki klasy I,
7.    ładowarki jednonaczyniowe klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na ładowarki jednonaczyniowe klasy I,
8.    pogłębiarki jednoczerpakowe pływające klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na pogłębiarki jednoczerpakowe pływające klasy II,
9.    pogłębiarki wieloczerpakowe pływające klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na pogłębiarki wieloczerpakowe pływające klasy II,
10.    palownice klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na palownice klasy II,
11.    wiertnice poziome z zasilaczem hydraulicznym klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na wiertnice dla technologii bezwykopowych klasy III, a wiertnice poziome z zasilaczem hydraulicznym klasy II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na wiertnice dla technologii bezwykopowych klasy II,
12.    zespoły maszyn do produkcji mieszanek bitumicznych klasy III, II i I są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na zespoły maszyn do produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych klasy I,
13.    maszyny do rozkładania mieszanek bitumicznych klasy III i II są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na maszyny do rozkładania mieszanek mineralno-asfaltowych klasy II,
14.    remontery nawierzchni klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na remontery nawierzchni dróg klasy III,
15.    frezarki do nawierzchni dróg klasy III, II i I są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na frezarki do nawierzchni dróg samojezdne klasy I,
16.    przecinarki do nawierzchni dróg klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na przecinarki do nawierzchni dróg o napędzie spalinowym klasy III,
17.    zespoły maszyn do produkcji mieszanek betonowych klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na zespoły maszyn do produkcji mieszanek betonowych klasy II,
18.    maszyny do rozkładania mieszanek betonowych klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na maszyny do rozkładania mieszanek betonowych klasy II,
19.    walce drogowe klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na walce drogowe klasy II,
20.    piły mechaniczne do ścinki drzew klasy III są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na pilarki mechaniczne do ścinki drzew klasy III,
21.    rusztowania budowlano-montażowe metalowe bez klasy są równoważne ze świadectwem oraz wpisem do książki operatora na rusztowania budowlano-montażowe metalowe – montaż i demontaż bez klasy, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem;
§ 3. Do postępowań prowadzonych w celu uzyskania uprawnień do obsługi maszyn, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia, w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe;
§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie z 1 kwietnia 2017 r.
 
Zmieniony załącznik do rozporządzenia z 11 stycznia 2017 r.
Maszyny i urządzenia techniczne stosowane przy robotach ziemnych, budowlanych i drogowych, do obsługi których wymagane jest odbycie szkolenia i uzyskanie pozytywnego wyniku ze sprawdzianu.


Podsumowanie

Resort Ministerstwa Rozwoju i Finansów skrócił załącznik do rozporządzenia o połowę. Jednocześnie wprowadzono też ułatwienia w wypadku tych maszyn i urządzeń, do obsługi których nadal będzie niezbędne odbycie specjalistycznego szkolenia oraz zdania egzaminu państwowego. Zdaniem Ministerstwa Rozwoju, dzięki wprowadzonym od 1 kwietnia 2017 roku zmianom, ograniczone zostaną nadmierne obciążenia regulacyjne, a dla operatorów maszyn i urządzeń rynek pracy będzie szerzej otwarty, natomiast Kodeks Pracy nakłada na pracodawcę zobowiązanie do przeszkolenia pracowników na danym stanowisku pracy. Będzie to dotyczyło maszyn i urządzeń usuniętych z załącznika do rozporządzenia z 20 września 2001 roku.

Analizując zmiany w rozporządzeniu, rodzi się wiele pytań, na które niestety, ale nie ma jeszcze udzielonych odpowiedzi ze strony Ministerstwa Rozwoju i Finansów. Ośrodki szkolenia pytają, jak będą wyglądały szkolenia i czy przyszły operator będzie musiał zdawać egzamin państwowy na trzy maszyny, tj. koparkoładowarki, minikoparki i miniładowarki przy odbywaniu kursu na koparkoładowarki? Jeśli tak będzie, to ośrodki szkoleń będą musiały dostosować się do tego typu zapisu, co może spowodować, że czas odbycia kursu wydłuży się, a cena kursu wzrośnie, chociażby ze względu na wydłużoną część praktyczną. Ten sam problem dotyczy zapisu, że do obsługi spycharek klasy III wystarczy posiadanie uprawnień na ładowarki jednonaczyniowe klasy III lub I.

Na koniec można by skierować pytanie do Ministra Rozwoju i Finansów oraz do tych instytucji, które postulowały o zmiany – co się stanie, gdy będzie miał miejsce wypadek przy pracy z udziałem maszyn i urządzeń usuniętych z rozporządzenia? Jak ustosunkują się do tego m.in. firmy ubezpieczeniowe oraz ZUS, które to będą musiały wypłacać wysokie odszkodowania operatorom maszyn lub ich bliskim?

Pamiętać przy tym należy, że za nieumyślne spowodowanie wypadku grozi dożywocie we własnym sumieniu. A zapewne żaden pracodawca, pracownik służb bhp czy kierownik robót nie wezmą na siebie odpowiedzialności za powstały wypadek, gdyby mieli szkolić swoich pracowników z zakresu bezpiecznej obsługi maszyn usuniętych z rozporządzenia.

Ministerstwo Rozwoju i Finansów nie ogranicza pracodawcom i operatorom korzystania z ofert szkoleń na maszyny usunięte z rozporządzenia. Niejeden pracodawca zapewne stwierdzi, że wystarczającym będzie instruktaż stanowiskowy (czas trwania to minimum 8 godzin wg Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp). Czy pracownicy służb bhp posiadają odpowiednie kompetencje, aby przeprowadzić szkolenie uzupełniające (dodatkowe) do instruktażu stanowiskowego, opierając się choćby częściowo o programy szkoleń opracowane przez IMBiGS, które obowiązują do 31 marca 2017 roku? Czy nie lepiej będzie skorzystać z oferty szkoleń ośrodków mających akredytację IMBiGS, gdzie szkolenie odbędzie się przez wykwalifikowaną kadrę, a pracownik otrzyma zaświadczenie o ukończeniu kursu, zgodne ze wzorem Ministra Edukacji Narodowej? Warto się nad tym zastanowić, biorąc pod uwagę to, że zdrowie i życie operatora są bezcenne, a niesprawna maszyna (za którą odpowiedzialny jest jej operator) stwarza to zagrożenie.
AK

Źródło: Forum Budowlane, nr 2 (248) 2017

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:
- Reklama -